7 dấu hiệu cho thấy trẻ có thể cần được đánh giá phát triển mà ba mẹ nên lưu ý

12/12/2023

Mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng. Tuy nhiên, khi trẻ gặp khó khăn kéo dài trong việc học hỏi, giao tiếp hoặc thực hiện các kỹ năng hằng ngày, ba mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân để có hướng hỗ trợ phù hợp.

Trong quá trình lớn lên, có trẻ nói sớm, có trẻ nói muộn hơn, có trẻ cần nhiều thời gian hơn để học một kỹ năng mới. Sự khác biệt này đôi khi vẫn nằm trong phạm vi phát triển bình thường.

Tuy nhiên, nếu trẻ gặp khó khăn ở nhiều lĩnh vực như khả năng học hỏi, giao tiếp, tự chăm sóc và thích nghi với môi trường, đây có thể là dấu hiệu cho thấy trẻ cần được đánh giá chuyên môn.

Theo DSM-5-TR và AAIDD, rối loạn phát triển trí tuệ không được xác định chỉ dựa vào việc trẻ “nói chậm” hay “học chậm”, mà cần xem xét toàn diện khả năng nhận thức và khả năng thích nghi trong cuộc sống.

1. Trẻ chậm đạt các kỹ năng phù hợp với độ tuổi

Ba mẹ có thể chú ý nếu trẻ:

▪️Chậm nói hoặc khó sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp.

▪️Khó hiểu và làm theo hướng dẫn đơn giản.

▪️Khó bắt chước hành động của người khác.

▪️Chậm thực hiện các kỹ năng phù hợp với độ tuổi.

Ví dụ: Trẻ có thể gặp khó khăn khi thực hiện những yêu cầu quen thuộc như lấy đồ vật, làm theo hướng dẫn đơn giản hoặc tham gia các hoạt động hằng ngày.

Tuy nhiên, một biểu hiện riêng lẻ không thể kết luận trẻ có khó khăn về phát triển trí tuệ. Cần xem xét sự phát triển tổng thể của trẻ.

2. Trẻ học kỹ năng mới chậm và cần nhiều lần hướng dẫn

Một số trẻ có thể cần nhiều thời gian hơn để tiếp thu và ghi nhớ kỹ năng mới.Ba mẹ có thể nhận thấy:

▪️Trẻ cần lặp lại nhiều lần để nhớ một hoạt động.

▪️Khó duy trì kỹ năng đã học.

▪️Khó áp dụng điều đã biết vào tình huống mới.

▪️Bắt chước âm thanh, từ hoặc cách nói của người lớn.

▪️Cần nhiều hỗ trợ hơn so với trẻ cùng tuổi.

Ví dụ: Trẻ được hướng dẫn cất đồ chơi nhiều lần nhưng vẫn khó tự thực hiện khi không có người nhắc.

3. Trẻ gặp khó khăn trong giao tiếp

Giao tiếp không chỉ là việc trẻ nói được bao nhiêu từ, mà còn là khả năng sử dụng giao tiếp để kết nối với người khác. Ba mẹ nên chú ý nếu trẻ:

▪️Khó diễn đạt nhu cầu, mong muốn.

▪️Khó hiểu lời nói hoặc câu hỏi.

▪️Ít chủ động chia sẻ, tương tác.

▪️Khó duy trì cuộc trò chuyện phù hợp với độ tuổi.

Lưu ý: chậm nói không đồng nghĩa với chậm phát triển trí tuệ. Cần đánh giá thêm khả năng học hỏi, giải quyết vấn đề và thích nghi của trẻ.

4. Trẻ gặp khó khăn trong kỹ năng tự lập

Khả năng thích nghi trong đời sống là một phần quan trọng khi đánh giá sự phát triển của trẻ.. Ba mẹ có thể quan sát nếu trẻ:

▪️Cần nhiều hỗ trợ khi ăn uống.

▪️Khó tự mặc quần áo.

▪️Chưa hình thành thói quen vệ sinh cá nhân.

▪️Khó thực hiện các hoạt động sinh hoạt quen thuộc.

Điều quan trọng là xem trẻ có đang phát triển kỹ năng tự lập phù hợp với độ tuổi hay không.

5. Trẻ khó thích nghi với những tình huống mới

Một số trẻ có thể gặp khó khăn khi môi trường hoặc yêu cầu thay đổi. Ví dụ:

▪️Khó làm quen với hoạt động mới.

▪️Cần nhiều thời gian để hiểu quy tắc.

▪️Khó chuyển đổi giữa các hoạt động.

▪️Cần người lớn hỗ trợ thường xuyên để hoàn thành nhiệm vụ.

Khả năng thích nghi là một kỹ năng quan trọng giúp trẻ tham gia vào gia đình, trường học và xã hội.

6. Trẻ gặp khó khăn trong tương tác với người khác

Ba mẹ có thể lưu ý nếu trẻ:

▪️Khó tham gia hoạt động cùng người khác.

▪️Khó hiểu quy tắc giao tiếp đơn giản.

▪️Ít phản hồi khi tương tác.

▪️Khó duy trì các mối quan hệ phù hợp với độ tuổi.

Tuy nhiên, cần đánh giá dựa trên nhiều yếu tố khác nhau, không nên chỉ dựa vào một hành vi đơn lẻ.ham gia vào gia đình, trường học và xã hội.

7. Trẻ gặp khó khăn ở nhiều lĩnh vực cùng lúc

Một số trẻ chỉ chậm ở một lĩnh vực, ví dụ ngôn ngữ, nhưng các mặt phát triển khác vẫn phù hợp.

Tuy nhiên, nếu trẻ đồng thời gặp khó khăn về:

▪️Học hỏi và nhận thức.

▪️Giao tiếp.

▪️Kỹ năng tự phục vụ.

▪️Tương tác xã hội.

▪️Khả năng thích nghi.

ba mẹ nên cân nhắc đưa trẻ đi đánh giá để hiểu rõ hơn về nhu cầu hỗ trợ của con.

Khi nào ba mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá?

Nếu ba mẹ nhận thấy con có những điểm khác biệt trong quá trình phát triển, điều quan trọng không phải là tự tìm một “nhãn chẩn đoán”, mà là hiểu:

▪️Con đang mạnh ở lĩnh vực nào?

▪️Con đang gặp khó khăn ở đâu?

▪️Con cần hỗ trợ kỹ năng nào trước?

Một đánh giá phát triển phù hợp sẽ giúp ba mẹ có cái nhìn rõ hơn về khả năng hiện tại của trẻ và lựa chọn hướng đồng hành phù hợp.

Đánh giá phát triển tại Happy Life

Tại Happy Life, quá trình đánh giá giúp ba mẹ hiểu rõ hơn về sự phát triển của trẻ, những lĩnh vực trẻ đang cần hỗ trợ và định hướng phù hợp cho từng trường hợp.

Nếu ba mẹ đang băn khoăn về khả năng giao tiếp, học hỏi, tự lập hoặc sự phát triển chung của con, Happy Life sẽ tiếp nhận thông tin, trao đổi ban đầu và hướng dẫn quy trình đánh giá phù hợp. Đội ngũ chuyên viên sẽ nhanh chóng liên hệ để hỗ trợ ba mẹ trong thời gian sớm nhất.

Phát hiện sớm không phải để gắn nhãn cho trẻ, mà để hiểu trẻ cần gì và đồng hành đúng cách hơn.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Email: [email protected]

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI