TIÊU CHÍ NHẬN BIẾT TRẦM CẢM THEO ICD-10

10/2/2024

Trầm cảm không đơn giản là buồn, mệt mỏi hay mất hứng thú trong vài ngày. Trong lâm sàng, để xác định một người có đang trải qua một giai đoạn trầm cảm hay không, cần xem xét nhiều yếu tố: các triệu chứng xuất hiện như thế nào, kéo dài bao lâu, ảnh hưởng đến cuộc sống ra sao và liệu những biểu hiện đó có thể đến từ một nguyên nhân khác hay không.

ICD-10 (Bảng phân loại bệnh tật quốc tế lần thứ 10 của Tổ chức Y tế Thế giới – WHO) là một hệ thống phân loại bệnh được sử dụng rộng rãi trong y khoa, bao gồm cả các rối loạn tâm thần và hành vi. ICD-10 đưa ra các tiêu chí giúp chuyên gia nhận diện và phân loại giai đoạn trầm cảm theo ba mức độ: nhẹ, vừa và nặng.

Trầm cảm thường biểu hiện như thế nào?

Theo ICD-10, trầm cảm thường có ba biểu hiện chính: khí sắc giảm, giảm năng lượng và giảm hoạt động. Bên cạnh đó, người bệnh có thể mất hứng thú, khó tập trung, mệt mỏi và có những thay đổi về giấc ngủ hoặc ăn uống.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

▪️Buồn bã, trống rỗng hoặc khí sắc giảm trong phần lớn thời gian.

▪️Không còn hứng thú hoặc không còn cảm thấy vui với những hoạt động trước đây từng yêu thích.

▪️Mệt mỏi, thiếu năng lượng, cảm thấy làm bất cứ việc gì cũng khó khăn hơn bình thường.

▪️Khó ngủ, ngủ không ngon hoặc ngủ nhiều hơn bình thường.

▪️Ăn uống thay đổi, có thể ăn ít hoặc nhiều hơn và cân nặng thay đổi đáng kể.

▪️Khó tập trung, suy nghĩ chậm hơn hoặc khó đưa ra quyết định.

▪️Cảm thấy bản thân vô dụng, kém cỏi hoặc có cảm giác tội lỗi quá mức.

▪️Ít hoạt động hơn, ít nói hoặc thu mình khỏi những người xung quanh.

▪️Bi quan về tương lai, cảm thấy tuyệt vọng hoặc không còn hy vọng mọi chuyện sẽ tốt lên.

▪️Có suy nghĩ về cái chết, ý nghĩ tự sát hoặc hành vi tự sát.

Không phải ai bị trầm cảm cũng có đầy đủ những biểu hiện này. Mỗi người có thể trải qua các triệu chứng theo những cách khác nhau, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn tuổi.

Bao lâu thì được xem là một giai đoạn trầm cảm?

Thời gian kéo dài của các triệu chứng là một yếu tố quan trọng khi đánh giá trầm cảm. Theo ICD-10, các triệu chứng của một giai đoạn trầm cảm điển hình thường kéo dài ít nhất hai tuần.

Tuy nhiên, việc đánh giá không chỉ dựa vào số lượng triệu chứng mà còn xem xét mức độ nghiêm trọng và những ảnh hưởng của chúng đến sinh hoạt, học tập, công việc và các mối quan hệ. Vì vậy, một vài ngày buồn bã sau một sự kiện khó khăn chưa đủ để kết luận một người bị trầm cảm.

Ngược lại, cũng không nên xem nhẹ tình trạng kéo dài nhiều tuần, đặc biệt khi người đó ngày càng mất năng lượng, mất hứng thú, thu mình, khó học tập hoặc làm việc, hoặc xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực về bản thân và cuộc sống.

Trầm cảm được phân thành những mức độ nào?

ICD-10 phân loại các giai đoạn trầm cảm điển hình thành nhẹ, vừa và nặng, dựa trên số lượng và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, cũng như mức độ chúng ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày.

1. Trầm cảm nhẹ

Người bệnh có một số triệu chứng trầm cảm nhưng vẫn có thể duy trì phần lớn các hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, họ thường phải cố gắng nhiều hơn để học tập, làm việc hoặc giao tiếp như trước.

2. Trầm cảm vừa

Các triệu chứng rõ rệt hơn và bắt đầu ảnh hưởng đáng kể đến công việc, học tập, các mối quan hệ hoặc sinh hoạt gia đình. Người bệnh có thể ngày càng khó duy trì nhịp sống như trước.

3. Trầm cảm nặng

Các triệu chứng trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh hoạt, làm việc hoặc chăm sóc bản thân. Một số trường hợp có thể xuất hiện ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, vì vậy cần được đánh giá và hỗ trợ chuyên môn kịp thời.

Có thể tự kiểm tra để biết mình có bị trầm cảm hay không?

Các bảng câu hỏi hoặc công cụ sàng lọc trầm cảm có thể giúp một người nhận ra những dấu hiệu đáng lưu ý, nhưng không nên xem đó là cách để tự chẩn đoán.

Để xác định một người có đang bị trầm cảm hay không, chuyên gia cần tìm hiểu thêm về diễn biến và thời gian xuất hiện các triệu chứng, mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống, tiền sử sức khỏe tâm thần, các thuốc đang sử dụng và những yếu tố tâm lý – xã hội liên quan. Trong thực hành lâm sàng, phỏng vấn và đánh giá tâm lý có thể được kết hợp với các công cụ sàng lọc hoặc đánh giá chuyên sâu khi cần thiết.

Điều này đặc biệt quan trọng vì những biểu hiện giống trầm cảm có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng khác nhau, bao gồm các vấn đề sức khỏe thể chất, sử dụng chất hoặc những rối loạn tâm lý khác.

ICD-10 và ICD-11 có gì khác nhau?

ICD-10 là hệ thống phân loại đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ. Sau đó, WHO đã ban hành ICD-11, với một số thay đổi trong cách phân loại và mô tả các rối loạn tâm thần, trong đó có trầm cảm.

Vì vậy, khi tìm hiểu các tiêu chí về trầm cảm trên Internet, bạn có thể bắt gặp những thông tin khác nhau tùy vào hệ thống phân loại, phiên bản tài liệu và bối cảnh sử dụng.

Điều quan trọng là không nên tự đối chiếu một danh sách triệu chứng rồi kết luận mình hoặc người thân “bị trầm cảm”. Chẩn đoán cần dựa trên đánh giá toàn diện, thay vì chỉ dựa vào một vài dấu hiệu riêng lẻ.

Khi nào nên tìm đến chuyên gia?

Nếu tình trạng buồn bã, mất hứng thú, mệt mỏi, khó ngủ, khó tập trung hoặc những suy nghĩ tiêu cực kéo dài và bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống, bạn nên cân nhắc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn. Đặc biệt, nếu một người có ý nghĩ về cái chết, ý nghĩ tự sát, kế hoạch tự sát hoặc đã có hành vi tự làm hại bản thân, cần được đánh giá nguy cơ ngay thay vì chờ các triệu chứng tự cải thiện.

Trầm cảm là một vấn đề sức khỏe tâm thần có thể được đánh giá và điều trị. Tìm kiếm sự hỗ trợ sớm có thể giúp xác định đúng vấn đề, lựa chọn hướng can thiệp phù hợp và hạn chế tình trạng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.

BÀI VIẾT NỔI BẬT

Trầm cảm ở trẻ em: Khi nào cha mẹ cần lưu ý?

Trầm cảm ở trẻ em: Khi nào cha mẹ cần lưu ý?

Thực tế, trẻ em và thanh thiếu niên cũng có thể trải qua trầm cảm, nhưng biểu hiện đôi khi không giống những gì người lớn thường hình dung.

Khi bạn đời bị trầm cảm: Làm sao để đồng hành mà không bị kiệt sức?

Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc mà còn tác động rõ rệt đến mối quan hệ.

Khi bạn đời bị trầm cảm: Làm sao để đồng hành mà không bị kiệt sức?

Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc mà còn tác động rõ rệt đến mối quan hệ.

7 dạng trầm cảm thường gặp và những điểm cần phân biệt

Trầm cảm có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, tùy thuộc vào triệu chứng, thời gian kéo dài, mức độ ảnh hưởng và hoàn cảnh xuất hiện.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI