Trẻ tăng động giảm chú ý có ảnh hưởng đến tương lai không? 5 điều cha mẹ cần biết để đồng hành cùng con

18/12/2023

Nhiều cha mẹ lo sợ ADHD sẽ khiến con học kém, khó hòa nhập hoặc thất bại khi trưởng thành. Tuy nhiên, hiểu đúng về rối loạn này và hỗ trợ đúng cách có thể giúp trẻ phát huy khả năng của mình.

Khi con bị gọi là “đứa trẻ nghịch”, cha mẹ có đang bỏ lỡ một vấn đề quan trọng?

Ở giai đoạn này, trẻ thường bắt đầu:

▪️“Con tôi thông minh nhưng không chịu tập trung.”

▪️“Cháu biết nhưng làm bài rất ẩu.”

▪️“Ở nhà nhắc bao nhiêu lần vẫn quên.”

Đây là những chia sẻ rất thường gặp của nhiều phụ huynh có con gặp khó khăn về chú ý và kiểm soát hành vi.

Không ít trẻ bị gắn nhãn là bướng bỉnh, lười biếng, thiếu kỷ luật hoặc không được dạy dỗ tốt. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, những biểu hiện này có thể liên quan đến rối loạn tăng động giảm chú ý (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder – ADHD).

ADHD là một rối loạn phát triển thần kinh, đặc trưng bởi ba nhóm khó khăn chính:

▪️giảm khả năng chú ý;

▪️tăng hoạt động quá mức;

▪️hành vi bốc đồng, khó kiểm soát.

Các biểu hiện này kéo dài, xuất hiện ở nhiều môi trường như gia đình, trường học và gây ảnh hưởng đến học tập, quan hệ xã hội hoặc sinh hoạt hằng ngày.

Nhưng điều khiến nhiều cha mẹ lo lắng nhất không chỉ là hiện tại, mà là:

“Sau này con tôi sẽ như thế nào?”

ADHD có khiến trẻ mất đi cơ hội trong tương lai?

Câu trả lời là: không thể đánh giá tương lai của một đứa trẻ chỉ dựa trên việc trẻ có ADHD hay không.

ADHD có thể tạo ra nhiều khó khăn trong quá trình trưởng thành nếu trẻ không được hỗ trợ phù hợp, nhưng mức độ ảnh hưởng ở mỗi trẻ rất khác nhau. Một số trẻ gặp khó khăn trong:

▪️duy trì sự tập trung khi học;

▪️hoàn thành nhiệm vụ;

▪️quản lý thời gian;

▪️kiểm soát cảm xúc;

▪️duy trì các mối quan hệ.

Tuy nhiên, nhiều trẻ ADHD cũng có những điểm mạnh riêng như:

▪️khả năng sáng tạo;

▪️nhiều năng lượng;

▪️tư duy linh hoạt;

▪️khả năng thích nghi trong môi trường phù hợp.

Vấn đề không nằm ở việc “trẻ có ADHD là tốt hay xấu”, mà nằm ở việc trẻ có được hiểu đúng và hỗ trợ đúng cách hay không.

1. Trẻ ADHD không phải là trẻ “cố tình không nghe lời”

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là: “Con biết sai nhưng vẫn làm.”

Thực tế, nhiều trẻ ADHD gặp khó khăn trong chức năng điều hành của não bộ – nhóm kỹ năng liên quan đến lập kế hoạch, kiểm soát hành vi, ghi nhớ nhiệm vụ và tự điều chỉnh.

Ví dụ: Một trẻ bình thường có thể nghe: “Con lấy sách, mở trang 25 và làm bài tập.”

Nhưng trẻ gặp khó khăn về chú ý có thể:

▪️quên mất yêu cầu đầu tiên;

▪️bị phân tâm bởi một vật xung quanh;

▪️bắt đầu làm việc khác trước khi hoàn thành nhiệm vụ.

Điều này không đồng nghĩa trẻ không thông minh hoặc cố tình chống đối.

2. Học tập có bị ảnh hưởng khi trẻ bị ADHD?

Đây là một trong những lo lắng lớn nhất của phụ huynh. ADHD có thể ảnh hưởng đến việc học vì trẻ khó duy trì sự tập trung, dễ quên hướng dẫn hoặc gặp khó khăn trong việc hoàn thành bài tập.

Tuy nhiên, thành tích học tập của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

▪️mức độ triệu chứng;

▪️môi trường học tập;

▪️sự hỗ trợ từ gia đình và giáo viên;

▪️phương pháp can thiệp.

Một môi trường phù hợp có thể giúp trẻ phát triển tốt hơn rất nhiều.

Thay vì chỉ yêu cầu: “Con phải tập trung hơn!”

cha mẹ có thể hỗ trợ bằng cách:

▪️chia nhiệm vụ lớn thành các bước nhỏ;

▪️sử dụng lịch trình rõ ràng;

▪️giảm yếu tố gây xao nhãng;

▪️khen thưởng hành vi tích cực.

Các chương trình đào tạo cha mẹ về quản lý hành vi được xem là một phần quan trọng trong hỗ trợ trẻ ADHD.

3. ADHD có điều trị được không?

Hiện nay, ADHD không được xem là tình trạng có thể “chữa khỏi hoàn toàn” theo nghĩa loại bỏ hoàn toàn mọi đặc điểm của trẻ.

Thay vào đó, mục tiêu hỗ trợ là:

▪️giảm mức độ khó khăn;

▪️cải thiện khả năng học tập;

▪️tăng kỹ năng kiểm soát hành vi;

▪️giúp trẻ thích nghi tốt hơn với cuộc sống.

Các phương pháp hỗ trợ có thể bao gồm:

▪️Can thiệp hành vi: Giúp trẻ hình thành thói quen, tăng khả năng tự kiểm soát và cải thiện tương tác với gia đình, nhà trường.

▪️Hỗ trợ từ gia đình: Cha mẹ được hướng dẫn cách giao tiếp, đặt giới hạn và xây dựng môi trường phù hợp cho trẻ.

▪️Điều trị bằng thuốc khi cần thiết: Một số trẻ có thể được bác sĩ chỉ định thuốc sau khi đánh giá chuyên môn. Việc sử dụng thuốc cần được theo dõi bởi nhân viên y tế, không nên tự ý sử dụng.

4. Điều trẻ ADHD cần nhất không phải là sự trách mắng

Nhiều trẻ ADHD lớn lên với cảm giác:

▪️“Con luôn làm sai.”

▪️“Con không bằng các bạn.”

▪️“Con là đứa trẻ phiền phức.”

Những trải nghiệm này có thể ảnh hưởng đến sự tự tin và cảm xúc của trẻ.

Cha mẹ không cần bỏ qua những hành vi chưa phù hợp, nhưng cách phản ứng rất quan trọng.

Thay vì: “Con lúc nào cũng hậu đậu.”

Có thể thay bằng: “Việc này con chưa làm tốt, mình cùng tìm cách để lần sau làm tốt hơn.”

Sự kết hợp giữa yêu thương và giới hạn rõ ràng giúp trẻ học được cách điều chỉnh bản thân.

5. Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá?

Cha mẹ nên cân nhắc tìm kiếm đánh giá chuyên môn nếu trẻ có những biểu hiện:

▪️thường xuyên mất tập trung hơn nhiều so với trẻ cùng tuổi;

▪️khó ngồi yên trong các hoạt động phù hợp với lứa tuổi;

▪️thường xuyên hành động bốc đồng gây ảnh hưởng;

▪️gặp khó khăn rõ rệt ở trường học hoặc trong quan hệ với người khác.

Chẩn đoán ADHD cần dựa trên đánh giá toàn diện, không thể chỉ dựa vào một vài biểu hiện đơn lẻ.

Nếu cha mẹ nhận thấy trẻ có những dấu hiệu như khó tập trung, hiếu động quá mức, dễ bốc đồng hoặc gặp khó khăn trong việc kiểm soát hành vi, hãy chủ động đưa trẻ đi đánh giá với bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên gia tâm lý để hiểu rõ hơn về tình trạng của con. Việc đánh giá sớm giúp cha mẹ nhận diện đúng nhu cầu hỗ trợ và lựa chọn phương pháp đồng hành phù hợp

Để đặt lịch đánh giá và nhận tư vấn từ chuyên gia, cha mẹ vui lòng bấm nút “Đặt lịch”, điền thông tin và gửi yêu cầu. Happy Life sẽ liên hệ xác nhận và hỗ trợ cha mẹ trong thời gian sớm nhất.

BÀI VIẾT NỔI BẬT

10 dấu hiệu nhận biết trẻ có thể gặp khó khăn về tăng động giảm chú ý (ADHD)

Trẻ hay mất tập trung, khó ngồi yên hoặc thường hành động bốc đồng chưa chắc là “nghịch ngợm”. Hiểu đúng các dấu hiệu của ADHD giúp cha mẹ quan sát con khách quan hơn và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp khi cần thiết.

Vì sao trẻ bị tăng động giảm chú ý (ADHD)? Những yếu tố cha mẹ cần biết

ADHD không phải là kết quả của việc trẻ “hư”, cha mẹ nuông chiều hay thiếu kỷ luật. Hiểu đúng nguyên nhân giúp cha mẹ giảm bớt lo lắng, tránh đổ lỗi và đồng hành với con hiệu quả hơn.

Cha mẹ nên làm gì khi nghi ngờ con có dấu hiệu tăng động giảm chú ý (ADHD)?

Khi nhận thấy con thường xuyên mất tập trung, khó kiểm soát hành vi hoặc gặp khó khăn trong học tập, nhiều cha mẹ có thể cảm thấy lo lắng và bối rối. Thay vì vội trách mắng hoặc tự kết luận, cha mẹ có thể bắt đầu bằng việc quan sát, thấu hiểu và lựa chọn cách hỗ trợ phù hợp cho trẻ.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI