BẠO LỰC GIA ĐÌNH & SANG CHẤN PHỨC HỢP – “KHÔNG PHẢI MỌI VẾT THƯƠNG ĐỀU CÓ MÁU”

“Bố mẹ mình chưa bao giờ đánh mình. Nhưng lớn lên, mình thấy lúc nào cũng thấy sợ, thấy có lỗi. Mình không hiểu nổi vì sao…”

Không phải ai cũng nhận ra mình từng trải qua bạo lực gia đình bởi vì bạo lực không chỉ là đòn roi.

BẠO LỰC GIA ĐÌNH: KHÔNG CHỈ LÀ VẤN ĐỀ HÌNH THỨC

Bạo lực gia đình được hiểu là hành vi gây tổn thương về thể chất, tinh thần, tình cảm, tình dục hoặc kinh tế, xảy ra giữa những người có quan hệ huyết thống, hôn nhân hoặc sống chung.

Nó có thể là:

- Bạo lực tinh thần: trách mắng, xúc phạm, làm nhục, dọa nạt, chiến tranh lạnh, tước quyền bày tỏ cảm xúc.

- Bạo lực kinh tế: kiểm soát hoàn toàn tài chính, cấm đoán người khác làm việc hay tiêu tiền.

- Bạo lực cảm xúc: yêu có điều kiện, chỉ công nhận người khác khi họ làm theo ý mình, thao túng cảm xúc.

- Bạo lực thể chất và tình dục: bị đánh, xô đẩy, cưỡng ép quan hệ tình dục, hoặc bị buộc phải chứng kiến cảnh bạo lực trong gia đình.

Tất cả những hành vi này khi xảy ra lặp lại trong thời gian dài, đặc biệt từ khi người đó còn là trẻ em có thể dẫn đến Sang chấn phức hợp (Complex PTSD).

SANG CHẤN PHỨC HỢP – KHI TỔN THƯƠNG TRỞ THÀNH HỆ ĐIỀU HÀNH TÂM LÝ

Không giống PTSD (Rối loạn stress sau sang chấn), vốn thường bắt nguồn từ một sự kiện kinh hoàng (tai nạn, thiên tai, lạm dụng...), C-PTSD là kết quả của sang chấn lặp lại trong môi trường mà người ta không thể thoát ra, đặc biệt là thời thơ ấu.

C-PTSD có thể khiến người lớn lên trong bạo lực gia đình:

- Trở nên quá cảnh giác: luôn đoán xem người khác đang nghĩ gì, có nổi giận không, dễ giật mình.

- Tê liệt cảm xúc: cảm thấy trống rỗng, không dám tin tưởng ai, không biết thực sự mình cảm thấy gì.

- Sống trong tự trách: cảm thấy bản thân “vô dụng”, “không đủ tốt”, không xứng đáng được yêu thương.

- Khó gắn bó hoặc rơi vào quan hệ độc hại: dễ yêu người kiểm soát, hoặc không dám yêu ai.

- Trải nghiệm thể chất dai dẳng: rối loạn giấc ngủ, căng cơ, đau đầu mạn tính, rối loạn tiêu hóa (vì hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức).

VÌ SAO “KHÔNG BỊ ĐÁNH” VẪN BỊ ẢNH HƯỞNG?

Bởi vì trẻ em không chỉ cần được nuôi sống mà chúng cần được cảm thấy an toàn về mặt cảm xúc. Một đứa trẻ có thể lớn lên khỏe mạnh, học giỏi, ngoan ngoãn… nhưng nếu phải gồng mình sống trong nhà đầy tiếng thở dài, trách mắng, chê bai, hoặc sự lạnh nhạt kéo dài – não bộ của trẻ sẽ học cách phản ứng như đang trong môi trường nguy hiểm.

Bộ não non nớt ấy học cách... sống sót, không phải sống tự do. Và khi lớn lên, dù đã thoát khỏi căn nhà năm xưa, những mô hình phản ứng ấy vẫn tiếp tục được lặp lại – như một “ngôn ngữ sống” không thể gọi tên.

CHỮA LÀNH – KHÔNG NHANH, NHƯNG CÓ THỂ

Hồi phục sau sang chấn phức hợp là một hành trình. Nhưng điều quan trọng là: nó có thể bắt đầu ngay khi bạn nhận ra tổn thương của mình là có thật, và có thể được chữa lành.

Các liệu pháp trị liệu tâm lý hiệu quả gồm:

- Trị liệu cá nhân dài hạn (psychodynamic, CBT, EMDR, IFS...)

- Kỹ thuật điều hòa hệ thần kinh (grounding, breathwork, chánh niệm)

- Xây dựng lại bản sắc cá nhân và gắn bó an toàn với người khác

“BẠN KHÔNG PHẢI LÀ BẢN CHẤT TỔN THƯƠNG CỦA MÌNH – BẠN LÀ NGƯỜI ĐANG CHỮA LÀNH NÓ”

Không ai sinh ra là “quá nhạy cảm”, “yếu đuối” hay “có vấn đề”. Chúng ta chỉ đang phản ứng theo cách từng giúp mình tồn tại. Nhưng bây giờ, bạn có thể học một cách sống khác.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI