LÀM THẾ NÀO ĐỂ KIỂM SOÁT CƠN GIẬN CỦA TRẺ?

Có phải bạn đã từng chứng kiến cơn giận của con mình bùng nổ mà không có lý do rõ ràng?

- Trẻ đột ngột la hét, nổi giận khi bạn nhắc nhở điều gì đó rất nhỏ.

- Đôi khi, trẻ đập phá đồ đạc, đánh nhau với anh chị em mà bạn không hiểu tại sao.

- Sau cơn giận, con cảm thấy hối hận và xin lỗi, nhưng chẳng bao lâu sau, cơn giận lại bùng phát lần nữa.

Nếu con bạn đang gặp phải những tình huống này, có thể trẻ đang gặp phải Rối loạn bùng nổ từng cơn (IED), một khó khăn tâm lý khiến trẻ khó kiểm soát cảm xúc của mình.

RỐI LOẠN BÙNG NỔ TỪNG CƠN (IED) LÀ GÌ?

IED là một khó khăn tâm lý đặc trưng bởi những cơn giận dữ cực độ, bùng phát đột ngột mà không có lý do rõ ràng, và trẻ không thể kiểm soát được hành vi của mình. Những cơn giận này có thể xảy ra khi trẻ gặp những tình huống căng thẳng nhỏ hoặc không đáng kể nhưng lại gây ra những hành động hung hăng, như la hét, đập phá, hay đánh người khác.

BIỂU HIỆN CỦA IED

- Giận dữ không có lý do: Cơn giận xuất hiện đột ngột và không tương xứng với tình huống.

- Hành vi bạo lực: Trẻ có thể đập phá đồ đạc hoặc làm tổn thương người khác trong lúc giận dữ.

- Hối hận sau khi giận: Sau mỗi cơn giận, trẻ có thể cảm thấy hối hận, nhưng lại không thể kiểm soát cơn giận trong những lần sau.

NGUYÊN NHÂN NÀO KHIẾN TRẺ DỄ BỊ IED?

1. Yếu tố di truyền và sinh học:

Một số trẻ có thể có di truyền dễ mắc phải rối loạn này do sự mất cân bằng trong hoá chất não (như serotonin hoặc dopamine), làm ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát cảm xúc.

2. Môi trường gia đình và xã hội:

- Trẻ sống trong môi trường gia đình căng thẳng hoặc có nhiều xung đột có nguy cơ bị IED cao hơn.

Thiếu sự hỗ trợ, không có người giúp trẻ học cách kiểm soát cảm xúc từ nhỏ cũng làm tăng khả năng mắc phải rối loạn này.

3. Những trải nghiệm đau buồn:

Trẻ từng trải qua những trải nghiệm tổn thương (như bị lạm dụng thể chất hoặc tinh thần, mất người thân) có thể dễ dàng phát triển IED do không biết cách xử lý cảm xúc của mình.

LÀM SAO ĐỂ NHẬN BIẾT TRẺ CÓ THỂ MẮC PHẢI IED?

1️⃣ Giận dữ cực độ: Trẻ dễ dàng nổi giận vì những điều rất nhỏ.

2️⃣ Hành vi bạo lực: Trẻ có thể đập phá, đánh nhau, hoặc làm tổn thương người khác trong cơn giận.

3️⃣ Không thể kiểm soát bản thân: Trẻ không thể dừng lại hoặc làm dịu cảm xúc sau khi giận.

4️⃣ Cảm giác hối hận: Sau mỗi lần giận dữ, trẻ cảm thấy hối hận nhưng không thể tránh được việc tái phạm.

BẠN CÓ THỂ GIÚP GÌ CHO TRẺ?

1. Kiên nhẫn và thấu hiểu:

- Lắng nghe cảm xúc của trẻ thay vì chỉ trích. Đôi khi, trẻ không biết cách diễn đạt cảm xúc của mình và chỉ có thể bộc phát trong những hành động giận dữ.

- Giữ bình tĩnh khi trẻ bùng nổ, tránh làm tình huống thêm căng thẳng. Hãy cho trẻ một không gian yên tĩnh để trẻ tự làm dịu cảm xúc.

2. Dạy trẻ kỹ năng quản lý cảm xúc:

- Giúp trẻ nhận diện cảm xúc và học cách kiểm soát giận dữ qua các bài tập như hít thở sâu, đếm số, hoặc tạm thời rời khỏi tình huống khi cảm thấy giận dữ.

- Khuyến khích trẻ chia sẻ cảm xúc của mình thay vì biểu lộ cảm xúc một cách tiêu cực.

3. Tạo môi trường ổn định:

- Giảm thiểu căng thẳng trong gia đình, tạo một không gian hòa thuận và ít xung đột.

- Tạo cơ hội để trẻ thể hiện sự sáng tạo và tham gia vào các hoạt động giúp trẻ giải tỏa cảm xúc như vẽ, thể thao, hoặc âm nhạc.

4. Tìm sự hỗ trợ chuyên gia:

Nếu cơn giận của trẻ lặp lại liên tục và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần. Trẻ cần được hỗ trợ để học cách kiểm soát cảm xúc một cách hiệu quả.