SAI LỆCH NHẬN THỨC – PHẦN 6
LỖI “TỰ VẬN VÀO MÌNH”
Người thân tỏ ra mệt mỏi, bạn lập tức nghĩ: “Chắc họ buồn vì mình.”
Nhóm bạn nói chuyện cười đùa, bỗng có ánh mắt thoáng qua bạn, và bạn nghĩ: “Chắc họ đang nói xấu mình.”
Một đồng nghiệp không chào bạn buổi sáng, và bạn tin rằng: “Chắc mình đã làm gì sai.”
Đây chính là Lỗi Tự vận vào mình – một dạng sai lệch nhận thức (cognitive distortion) khá phổ biến, khi ta có xu hướng gán ghép trách nhiệm cho bản thân trong mọi tình huống, kể cả khi mình không hề liên quan trực tiếp.
VÌ SAO TA HAY RƠI VÀO LỖI NÀY?
- Nỗi lo bị đánh giá: Ta quá nhạy cảm với ánh nhìn, lời nói, và hành vi của người khác.
- Tự ti ngầm ẩn: Khi lòng tự trọng thấp, ta dễ nghĩ mình là “nguyên nhân” của vấn đề.
- Thói quen nhận lỗi: Một số người lớn lên trong môi trường có cha mẹ hoặc thầy cô thường xuyên trách mắng, nên hình thành thói quen nghĩ rằng “lỗi luôn là ở mình”.
HẬU QUẢ NẾU KÉO DÀI
- Dễ rơi vào cảm giác tội lỗi, tự trách mà không có căn cứ.
- Làm tăng nguy cơ lo âu và trầm cảm, vì bạn luôn gánh “gánh nặng vô hình”.
- Làm méo mó các mối quan hệ: thay vì thẳng thắn tìm hiểu, bạn sống trong mặc cảm và suy diễn.
LÀM SAO THOÁT KHỎI CÁI BẪY NHẬN THỨC NÀY?
1. TẠM DỪNG VÀ HỎI BẢN THÂN
– “Bằng chứng nào cho thấy điều này thật sự là do mình?”
– “Có khả năng nào khác để giải thích không?”
2. PHÂN BIỆT GIỮA KIỂM SOÁT VÀ TRÁCH NHIỆM
Bạn chỉ có thể kiểm soát hành động của mình, không thể kiểm soát cảm xúc người khác.
3. THỰC HÀNH TƯ DUY KHÁCH QUAN
Hãy tập nhìn tình huống như một người ngoài quan sát.
4. XÂY DỰNG LÒNG TỰ TRỌNG LÀNH MẠNH
Khi bạn tin vào giá trị bản thân, bạn sẽ không dễ dàng quy mọi chuyện tiêu cực về mình nữa.
5. TRỊ LIỆU NHẬN THỨC – HÀNH VI (CBT)
Công cụ khoa học giúp bạn thay đổi chuỗi suy nghĩ tự động tiêu cực.
Không phải chuyện gì cũng xoay quanh bạn. Đôi khi, có thể người khác mệt mỏi chỉ vì… họ ngủ không đủ mà thôi.
Thoát khỏi “lỗi tự vận vào mình” chính là trao cho bản thân sự tự do khỏi gánh nặng vô hình và tạo ra những kết nối lành mạnh hơn với thế giới.
TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE
TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE
LIÊN HỆ
LIÊN HỆ
Hotline: 0963 085 585
Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội
Email: [email protected]
Facebook: Tâm lý Happy Life
KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI
KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI
