10 ĐIỀU KHÔNG NÊN NÓI VỚI NGƯỜI ĐANG TRẦM CẢM

14/6/2024

Khi một người thân đang bị trầm cảm, chúng ta thường muốn nói một điều gì đó để họ cảm thấy khá hơn. Nhưng đôi khi, những lời được nói ra với ý tốt lại khiến họ cảm thấy mình không được thấu hiểu, bị trách móc hoặc thậm chí cảm thấy có lỗi vì những gì mình đang trải qua.

Trầm cảm không đơn giản là buồn bã hay thiếu nghị lực. Đây là một vấn đề sức khỏe tâm thần có thể ảnh hưởng đến cảm xúc, suy nghĩ, năng lượng và khả năng thực hiện các công việc hằng ngày. Vì vậy, người đang trầm cảm thường không thể chỉ “cố vui lên” hay “nghĩ tích cực hơn” để mọi thứ trở lại bình thường.

Dưới đây là một số cách nói nên tránh và những cách khác phù hợp hơn khi bạn muốn ở bên một người đang trầm cảm.

1. "Cố lên, Mạnh mẽ lên, Cố gắng hơn là được"

Những lời này thường xuất phát từ mong muốn động viên. Nhưng với một người đang trầm cảm, chúng có thể khiến họ cảm thấy rằng mình chưa cố gắng đủ.

Trong khi đó, với người đang trầm cảm, ngay cả những việc rất bình thường như thức dậy, đi làm, chăm sóc bản thân hay trò chuyện với người khác đôi khi cũng đã cần rất nhiều nỗ lực.

Có thể thay bằng: “Mình biết dạo này bạn đang rất mệt. Mình ở đây nếu bạn cần.” Hoặc: “Có việc gì mình có thể giúp bạn lúc này không?”

2. “Có gì đâu mà buồn?”

Mỗi người có cách cảm nhận và đối diện với khó khăn khác nhau. Một vấn đề có vẻ nhỏ đối với bạn vẫn có thể trở nên rất nặng nề với một người đang trầm cảm.

Việc nói rằng họ “buồn quá mức” hay “chuyện chẳng đáng gì” không làm cảm xúc ấy biến mất. Ngược lại, họ có thể cảm thấy mình không được lắng nghe hoặc không được hiểu.

Có thể thay bằng: “Mình có thể chưa hiểu hết những gì bạn đang trải qua, nhưng mình muốn nghe.”

3. “Nhìn người khác đi, người ta còn khổ hơn nhiều”

So sánh thường không khiến một người cảm thấy tốt hơn. Người đang trầm cảm không cần phải chứng minh rằng hoàn cảnh của mình đủ khó khăn mới được phép buồn.

Việc biết người khác đang gặp những khó khăn lớn hơn cũng không làm nỗi đau hiện tại của họ biến mất.

Có thể thay bằng: “Mình nghe bạn nói và hiểu rằng chuyện này đang thực sự khó khăn với bạn.”

4. “Bạn có vẻ bình thường mà, có giống người bị trầm cảm đâu”

Không phải ai bị trầm cảm cũng thể hiện rõ ra bên ngoài. Một người vẫn có thể đi làm, chăm sóc con cái, trò chuyện hoặc thậm chí cười nói với mọi người trong khi bên trong đang trải qua rất nhiều khó khăn.

Một số người cũng cố gắng che giấu những gì mình đang cảm thấy vì xấu hổ, sợ bị đánh giá hoặc không muốn trở thành gánh nặng cho người khác.

Có thể thay bằng: “Nếu có những điều bạn chưa thể nói với người khác, bạn có thể chia sẻ với mình khi bạn sẵn sàng.”

5. “Tất cả chỉ là do bạn nghĩ quá nhiều”

Cách nói này có thể vô tình phủ nhận những gì người đang trầm cảm trải qua. Trầm cảm có thể ảnh hưởng đến cảm xúc, suy nghĩ, giấc ngủ, năng lượng và các hoạt động hằng ngày. Vì vậy, những khó khăn người bệnh đang trải qua là có thật, ngay cả khi người khác không thể nhìn thấy chúng.

Có thể thay bằng: “Mình biết những gì bạn đang trải qua là thật. Mình muốn cùng bạn tìm cách để mọi thứ dễ chịu hơn một chút.”

6. “Tại bạn sống như thế nên mới bị vậy”

Trầm cảm có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm yếu tố sinh học, tâm lý, hoàn cảnh sống và những trải nghiệm căng thẳng. Không thể quy tình trạng này đơn giản cho một lựa chọn hay một “lối sống sai” của người bệnh.

Hơn nữa, chính những triệu chứng như mệt mỏi, mất động lực và khó tập trung cũng có thể khiến một người khó thay đổi thói quen hoặc duy trì các hoạt động thường ngày.

Có thể thay bằng: “Mình thấy dạo này bạn đang gặp khá nhiều khó khăn. Mình có thể cùng bạn tìm người hỗ trợ nếu bạn muốn.”

7. “Nghĩ tích cực lên là được”

Suy nghĩ tích cực có thể là một phần hữu ích trong quá trình chăm sóc sức khỏe tinh thần, nhưng không thể thay thế cho việc đánh giá và điều trị trầm cảm khi người bệnh đang có các triệu chứng rõ rệt.

Khi đang chìm trong cảm giác tuyệt vọng, một câu như “hãy nghĩ tích cực” đôi khi lại khiến người bệnh cảm thấy ngay cả việc đó mình cũng không làm được.

Có thể thay bằng: “Mình không bắt bạn phải vui lên ngay. Mình chỉ muốn ở bên bạn lúc này.”

8. “Rồi mọi chuyện sẽ qua thôi”

Câu nói này nghe có vẻ mang lại hy vọng, nhưng với một người đang trầm cảm, tương lai đôi khi rất khó hình dung. Thay vì cố đưa ra một lời đảm bảo về tương lai, bạn có thể tập trung vào hiện tại và những điều mình có thể làm cùng họ ngay lúc này.

Có thể thay bằng: “Mình chưa biết mọi chuyện sẽ diễn ra thế nào, nhưng hiện tại bạn không phải đối mặt với chuyện này một mình.”

9. “Bạn chỉ đang nghĩ cho bản thân mình thôi”

Trầm cảm có thể khiến một người thu mình, ít giao tiếp hoặc không còn đủ năng lượng để quan tâm và đáp ứng nhu cầu của người khác như trước.

Điều đó không có nghĩa họ ích kỷ hay không yêu thương gia đình. Khi đang phải đối mặt với một vấn đề sức khỏe tâm thần, khả năng đáp ứng những yêu cầu thường ngày của họ có thể bị suy giảm.

Có thể thay bằng: “Mình biết bạn đang rất mệt. Nếu có việc gì mình có thể làm để đỡ cho bạn một phần, hãy nói với mình.”

10. “Tôi cũng từng bị, có gì đâu mà nghiêm trọng”

Việc từng trải qua trầm cảm có thể giúp bạn đồng cảm hơn, nhưng trải nghiệm của mỗi người không giống nhau.

Thay vì dùng trải nghiệm của mình để đo xem vấn đề của người khác nghiêm trọng đến đâu, hãy để họ được kể câu chuyện của chính mình.

Có thể thay bằng: “Mình từng trải qua một giai đoạn khó khăn, nhưng mình biết trải nghiệm của mỗi người khác nhau. Bạn muốn kể cho mình nghe thêm không?”

Khi nào cần đặc biệt lưu ý?

Nếu người đang trầm cảm nói rằng họ muốn chết, không muốn sống nữa, có ý định tự làm hại bản thân hoặc có nguy cơ gây hại cho chính mình, đừng chỉ cố gắng động viên họ bằng những câu như “hãy nghĩ tích cực”.

Hãy ở bên họ, hạn chế để họ ở một mình khi nguy cơ đang cao và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khẩn cấp.

BÀI VIẾT NỔI BẬT

Trầm cảm ở trẻ em: Khi nào cha mẹ cần lưu ý?

Trầm cảm ở trẻ em: Khi nào cha mẹ cần lưu ý?

Thực tế, trẻ em và thanh thiếu niên cũng có thể trải qua trầm cảm, nhưng biểu hiện đôi khi không giống những gì người lớn thường hình dung.

Khi bạn đời bị trầm cảm: Làm sao để đồng hành mà không bị kiệt sức?

Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc mà còn tác động rõ rệt đến mối quan hệ.

Khi bạn đời bị trầm cảm: Làm sao để đồng hành mà không bị kiệt sức?

Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc mà còn tác động rõ rệt đến mối quan hệ.

7 dạng trầm cảm thường gặp và những điểm cần phân biệt

Trầm cảm có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, tùy thuộc vào triệu chứng, thời gian kéo dài, mức độ ảnh hưởng và hoàn cảnh xuất hiện.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI