Can thiệp và hỗ trợ trẻ chậm phát triển như thế nào? Ba mẹ cần bắt đầu từ đâu?

17/12/2023

Mỗi trẻ chậm phát triểncó khả năng và nhu cầu hỗ trợ khác nhau. Việc đánh giá đúng và xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp giúp trẻ phát triển kỹ năng, tăng khả năng tự lập và hòa nhập tốt hơn trong cuộc sống.

Khi nhận thấy con chậm nói, khó học kỹ năng mới, gặp khó khăn trong sinh hoạt hoặc phát triển khác biệt so với trẻ cùng tuổi, nhiều ba mẹ thường lo lắng:

▪️Con có cần can thiệp không?

▪️Can thiệp có giúp con tiến bộ không?

▪️Ba mẹ nên bắt đầu hỗ trợ con từ đâu?

Với trẻ chậm phát triển, mục tiêu của can thiệp không phải là thay đổi trẻ trở thành một người khác, mà là giúp trẻ phát huy khả năng hiện có, học các kỹ năng cần thiết và tăng mức độ độc lập trong cuộc sống

Theo các tài liệu chuyên môn, trẻ chậm phát triển trí tuệ thường gặp khó khăn ở hai nhóm chính: khả năng nhận thức (học hỏi, ghi nhớ, giải quyết vấn đề) và khả năng thích nghi (giao tiếp, tự chăm sóc, kỹ năng xã hội). Vì vậy, việc hỗ trợ cần tập trung vào những lĩnh vực mà trẻ đang gặp khó khăn.

Vì sao cần hỗ trợ sớm cho trẻ chậm phát triển?

Những năm đầu đời là giai đoạn quan trọng để trẻ hình thành các kỹ năng nền tảng. Việc hỗ trợ sớm giúp:

▪️Hiểu rõ khả năng và nhu cầu của trẻ.

▪️Xác định những khó khăn trẻ đang gặp phải.

▪️Xây dựng mục tiêu phù hợp với khả năng của con.

▪️Tạo cơ hội để trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp, tự lập và hòa nhập.

Can thiệp sớm không có nghĩa là “chữa khỏi hoàn toàn”, mà giúp trẻ tận dụng tốt nhất khả năng phát triển của mình.

Trẻ chậm phát triển thường được hỗ trợ những gì?

Mỗi trẻ có mức độ khó khăn khác nhau, vì vậy kế hoạch hỗ trợ cần được cá nhân hóa. Một số lĩnh vực thường được quan tâm gồm:

1. Phát triển nhận thức và kỹ năng học tập

Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc tiếp nhận thông tin, ghi nhớ hoặc học kỹ năng mới.

Ba mẹ và chuyên gia có thể hỗ trợ trẻ:

▪️Học cách tập trung.

▪️Hiểu các yêu cầu đơn giản.

▪️Ghi nhớ và thực hiện nhiệm vụ.

▪️Giải quyết những tình huống phù hợp với độ tuổi.

Cách hỗ trợ thường là chia nhỏ nhiệm vụ, lặp lại nhiều lần và sử dụng hình ảnh, đồ vật trực quan để trẻ dễ hiểu hơn.

2. Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp

Một số trẻ chậm phát triển gặp khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp. Mục tiêu hỗ trợ không chỉ là giúp trẻ nói nhiều hơn mà còn giúp trẻ:

▪️Hiểu lời nói.

▪️Biết thể hiện nhu cầu.

▪️Biết phản hồi khi giao tiếp.

▪️Tăng khả năng tương tác với người khác.

Ba mẹ có thể hỗ trợ bằng cách thường xuyên trò chuyện, đọc sách cùng con, mô tả hoạt động hằng ngày và khuyến khích trẻ phản hồi.

3. Rèn luyện kỹ năng tự lập

Khả năng tự chăm sóc là một mục tiêu quan trọng giúp trẻ từng bước chủ động hơn trong cuộc sống. Trẻ có thể được hướng dẫn:

▪️Tự ăn uống.

▪️Rửa tay.

▪️Đánh răng.

▪️Mặc quần áo.

▪️Thu dọn đồ dùng cá nhân.

Ba mẹ nên tạo cơ hội để trẻ tự thực hiện thay vì làm thay hoàn toàn. Những kỹ năng nhỏ được luyện tập thường xuyên sẽ giúp trẻ tiến bộ từng bước.

4. Phát triển kỹ năng xã hội

Trẻ không hoặc ít đáp ứng với những yêu cầu quen thuộc như “lấy bóng”, “đưa mẹ”, “cất đồ chơi”... phù hợp với khả năng của trẻ.

5. Ít chủ động giao tiếp

Trẻ ít dùng ánh mắt, cử chỉ, âm thanh hoặc lời nói để thu hút sự chú ý, yêu cầu hoặc chia sẻ điều mình quan tâm với người khác.

Ba mẹ có vai trò gì trong quá trình hỗ trợ con?

Can thiệp không chỉ diễn ra trong các buổi trị liệu mà còn nằm trong những hoạt động hằng ngày tại gia đình. Ba mẹ nên:

Hiểu khả năng hiện tại của trẻ

Thay vì chỉ tập trung vào những điều con chưa làm được, hãy quan sát:

▪️Con có điểm mạnh gì?

▪️Con đang gặp khó khăn ở đâu?

▪️Con cần hỗ trợ điều gì?

Đặt mục tiêu nhỏ và phù hợp

Ví dụ:

Thay vì mong con “nói chuyện như các bạn”, ba mẹ có thể bắt đầu bằng những mục tiêu gần hơn:

▪️Biết gọi tên đồ vật.

▪️Biết yêu cầu khi cần.

▪️Biết trả lời câu hỏi đơn giản.

Ghi nhận sự tiến bộ của trẻ

Với trẻ chậm phát triển trí tuệ, tiến bộ đôi khi đến từ những thay đổi nhỏ:

▪️Biết thêm một từ mới.

▪️Tự làm được một việc cá nhân.

▪️Chủ động tương tác nhiều hơn.

Mỗi bước tiến đều có giá trị trong quá trình phát triển của trẻ.

Khi nào ba mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá?

Ba mẹ nên tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi trẻ:

▪️Chậm phát triển ở nhiều lĩnh vực.

▪️Khó khăn rõ rệt trong giao tiếp, học tập hoặc sinh hoạt.

▪️Không tiến bộ dù đã được hỗ trợ.

▪️Mất đi những kỹ năng đã từng có.

Việc đánh giá giúp gia đình hiểu rõ hơn về khả năng hiện tại của trẻ và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp.

Đồng hành cùng con từ những bước đầu tiên

Mỗi trẻ chậm phát triển có tốc độ phát triển và nhu cầu hỗ trợ khác nhau. Việc phát hiện sớm, đánh giá đúng và đồng hành phù hợp sẽ giúp trẻ có thêm cơ hội phát triển kỹ năng, tăng khả năng tự lập và hòa nhập với môi trường xung quanh.

Tại Happy Life, trẻ được đánh giá các lĩnh vực phát triển như nhận thức, ngôn ngữ, giao tiếp, kỹ năng thích nghi và hành vi. Kết quả đánh giá giúp ba mẹ hiểu rõ hơn về khả năng của con, những khó khăn trẻ đang gặp phải và định hướng hỗ trợ phù hợp trong từng giai đoạn.

Để đặt lịch đánh giá và nhận tư vấn từ chuyên gia, cha mẹ vui lòng bấm nút “Đặt lịch”, điền thông tin và gửi yêu cầu. Happy Life sẽ liên hệ xác nhận và hỗ trợ cha mẹ trong thời gian sớm nhất.

BÀI VIẾT NỔI BẬT

10 dấu hiệu nhận biết trẻ có thể gặp khó khăn về tăng động giảm chú ý (ADHD)

Trẻ hay mất tập trung, khó ngồi yên hoặc thường hành động bốc đồng chưa chắc là “nghịch ngợm”. Hiểu đúng các dấu hiệu của ADHD giúp cha mẹ quan sát con khách quan hơn và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp khi cần thiết.

Vì sao trẻ bị chậm phát triển? Những nguyên nhân ba mẹ cần biết

Chậm phát triển không phải lúc nào cũng xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Hiểu đúng các yếu tố liên quan giúp ba mẹ giảm bớt lo lắng, tránh tự trách bản thân và biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp cho con.

Trẻ bị chậm phát triển có thể học được không? Ba mẹ cần làm gì để hỗ trợ con

Chậm phát triển không có nghĩa là trẻ không thể học. Mỗi trẻ có khả năng tiếp nhận khác nhau, và mục tiêu quan trọng là giúp trẻ phát triển kỹ năng phù hợp, tăng tính độc lập và tham gia tốt hơn vào cuộc sống.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI