CHA/MẸ NGOẠI TÌNH: CÓ NÊN NÓI CHO CON BIẾT SỰ THẬT?

12/11/2023

Khi một cuộc hôn nhân đổ vỡ vì ngoại tình, một trong những câu hỏi khó nhất đối với cha mẹ không chỉ là “Chúng tôi sẽ làm gì với cuộc hôn nhân này?”, mà còn là: “Tôi có nên nói cho con biết cha/mẹ đã ngoại tình không?”

Nhiều cha mẹ muốn thành thật với con. Một số khác lại lo rằng sự thật có thể khiến con tổn thương, mất niềm tin hoặc quay lưng với một trong hai người.

Không có một câu trả lời đúng cho mọi gia đình. Việc có nên chia sẻ chuyện ngoại tình với con hay không cần được cân nhắc dựa trên độ tuổi, mức độ trưởng thành cảm xúc của trẻ, hoàn cảnh gia đình và cách người lớn dự định truyền đạt thông tin.

Điều quan trọng nhất không phải là trẻ biết bao nhiêu về chuyện ngoại tình, mà là trẻ có cảm thấy mình vẫn an toàn, được yêu thương và không phải chịu trách nhiệm cho vấn đề của người lớn hay không.

Cha mẹ ngoại tình có thể ảnh hưởng đến trẻ như thế nào?

Trẻ không nhất thiết phải biết toàn bộ thì mới nhận ra gia đình đang có vấn đề. Ngay cả khi người lớn cố gắng che giấu, trẻ vẫn có thể nhận thấy sự thay đổi trong không khí gia đình: cha mẹ thường xuyên căng thẳng, tranh cãi, lạnh nhạt với nhau, thay đổi sinh hoạt hoặc đột ngột nói về việc ly thân, ly hôn.

Khi biết cha hoặc mẹ ngoại tình, trẻ có thể xuất hiện nhiều phản ứng khác nhau như:

  • Buồn bã, tức giận hoặc thất vọng.

  • Bối rối vì không hiểu tại sao cha mẹ lại chia tay.

  • Mất niềm tin vào một trong hai người.

  • Cảm thấy mình phải bảo vệ hoặc đứng về phía một người.

  • Lo lắng rằng gia đình sẽ không còn như trước.

  • Tự hỏi liệu những mối quan hệ của chính mình sau này có thể bị phản bội hay không.

Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, việc biết về sự không chung thủy của cha mẹ đôi khi còn ảnh hưởng đến cách trẻ nhìn nhận tình yêu, sự cam kết và lòng tin trong các mối quan hệ. Một số trẻ có thể trở nên nghi ngờ, khó tin tưởng người khác hoặc phản ứng mạnh với những vấn đề liên quan đến phản bội.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cha mẹ phải giấu mọi chuyện bằng mọi giá. Vấn đề nằm ở cách thức, mức độ và mục đích của việc chia sẻ.

Có nhất thiết phải nói với con rằng cha/mẹ đã ngoại tình?

Không nhất thiết.

Hãy tự hỏi: “Con tôi thực sự cần biết điều gì để hiểu chuyện đang xảy ra và cảm thấy an toàn?”

Trẻ nhỏ thường không cần biết chi tiết về chuyện ngoại tình. Với trẻ lớn hoặc thanh thiếu niên, đặc biệt khi trẻ đã nhận thấy những bất thường trong gia đình hoặc trực tiếp đặt câu hỏi, một cuộc trò chuyện thẳng thắn hơn có thể phù hợp.

Cha mẹ cũng nên cân nhắc:

  • Con bao nhiêu tuổi?

  • Con có khả năng hiểu vấn đề đến mức nào?

  • Con đã biết hoặc chứng kiến điều gì?

  • Cha mẹ đang ly thân, ly hôn hay vẫn tiếp tục cuộc hôn nhân?

  • Mối quan hệ giữa con và người cha/mẹ đang ngoại tình như thế nào?

  • Việc nói ra sự thật có giúp con hiểu tình hình hơn hay chỉ khiến con thêm tổn thương?

  • Cha mẹ có thể nói chuyện mà không biến cuộc trò chuyện thành một phiên “kể tội” người kia hay không?

Nếu câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng là chưa, có thể chưa phải thời điểm thích hợp để chia sẻ. Bởi đôi khi, điều khiến trẻ tổn thương không chỉ là việc biết cha/mẹ ngoại tình, mà còn là việc bị đặt vào giữa cuộc xung đột của cha mẹ.

Nếu nói với con, hãy nói về bản chất chứ không phải toàn bộ chi tiết

Một sai lầm thường gặp là người lớn nghĩ rằng “thành thật” đồng nghĩa với “phải kể hết sự thật”. Hai điều này không giống nhau.

Trẻ có thể cần biết rằng:

  • Cha mẹ đang gặp một vấn đề nghiêm trọng trong mối quan hệ.

  • Hai người đã mất đi sự tin tưởng dành cho nhau.

  • Vì những vấn đề của người lớn, cha mẹ đang cân nhắc hoặc đã quyết định sống riêng.

  • Đây là vấn đề giữa người lớn.

  • Trẻ không gây ra chuyện này.

  • Trẻ không thể và cũng không có trách nhiệm sửa chữa cuộc hôn nhân của cha mẹ.

  • Cả cha và mẹ vẫn yêu thương và có trách nhiệm với trẻ.

Ngược lại, trẻ thường không cần biết:

  • Người thứ ba là ai.

  • Hai người đã gặp nhau ở đâu.

  • Chuyện ngoại tình diễn ra bao lâu.

  • Những tin nhắn, hình ảnh hoặc bằng chứng ngoại tình.

  • Các chi tiết tình dục.

  • Những lời xúc phạm hoặc đánh giá tiêu cực về người kia.

  • Ai “có lỗi nhiều hơn” trong cuộc hôn nhân.

Đặc biệt với trẻ nhỏ, việc tiếp nhận những thông tin vượt quá khả năng xử lý cảm xúc có thể khiến trẻ phải mang một gánh nặng tâm lý mà trẻ chưa đủ khả năng hiểu và xử lý.

Trẻ cần sự thật phù hợp với lứa tuổi, chứ không cần toàn bộ sự thật của người lớn.

Không biến con thành “đồng minh” của mình

Sau khi bị phản bội, người bị tổn thương có thể rất cần được thấu hiểu. Nhưng con không nên trở thành người thực hiện vai trò đó.

Ví dụ, những câu như:

“Con thấy bố/mẹ con làm như vậy có đáng tha thứ không?”

“Con phải biết mẹ đã phải chịu đựng những gì.”

“Bố con đã phản bội cả gia đình.”

“Con đừng giống bố/mẹ con.”

có thể khiến trẻ cảm thấy mình phải lựa chọn giữa cha và mẹ.

Ngay cả khi một người thực sự có hành vi sai trái, việc khiến trẻ trở thành người phán xét cha hoặc mẹ có thể tạo ra xung đột trung thành: trẻ yêu thương một người nhưng lại cảm thấy mình không được phép yêu thương người đó vì người kia đang bị tổn thương.

Vì vậy, cha mẹ có thể nói rõ sự việc nhưng nên tránh biến trẻ thành người đứng về một phía. Một cách diễn đạt phù hợp hơn có thể như sau:

“Giữa bố mẹ đã xảy ra một vấn đề nghiêm trọng liên quan đến sự tin tưởng. Đây là chuyện giữa hai người lớn và bố mẹ đang cùng giải quyết. Con không gây ra chuyện này và cũng không cần phải chọn đứng về phía ai.”

Nếu con hỏi: “Ai có lỗi?”

Đây có thể là một trong những câu hỏi khó nhất.

Cha mẹ không nhất thiết phải phủ nhận sự thật để bảo vệ con. Nhưng cũng không cần biến câu trả lời thành một bản cáo trạng.

Có thể nói:

“Có những lựa chọn của người lớn đã khiến mối quan hệ bị tổn thương. Bố mẹ sẽ chịu trách nhiệm về những lựa chọn của mình. Con không cần phải giải quyết chuyện đó.”

Điều này giúp trẻ phân biệt được hai vấn đề: Trách nhiệm của người lớn và trách nhiệm của trẻ.

Người lớn chịu trách nhiệm cho hành vi của mình. Trẻ không chịu trách nhiệm cho việc cha mẹ ngoại tình, tranh cãi, ly thân hay ly hôn.

Nếu con đã biết chuyện thì sao?

Trong thực tế, nhiều trẻ biết chuyện trước khi cha mẹ chủ động nói.

Trẻ có thể nghe thấy cuộc tranh cãi, đọc được tin nhắn, nhìn thấy những thay đổi bất thường hoặc nghe thông tin từ người thân. Khi đó, việc phủ nhận hoàn toàn có thể khiến trẻ càng bối rối.

Nếu trẻ hỏi trực tiếp, cha mẹ nên:

1. Bình tĩnh trước khi trả lời

Trẻ thường quan sát phản ứng cảm xúc của người lớn để đánh giá mức độ an toàn của tình huống.

2. Trả lời điều trẻ đang hỏi

Không cần tự động cung cấp thêm hàng loạt thông tin.

3. Không nói dối

Nhưng cũng không cần kể những chi tiết riêng tư của đời sống vợ chồng.

4. Thừa nhận cảm xúc của trẻ

Trẻ có thể tức giận với cha, mẹ hoặc cả hai. Những cảm xúc đó cần được lắng nghe thay vì yêu cầu trẻ “phải hiểu cho người lớn”.

5. Nhắc lại điều trẻ cần được biết nhất

“Chuyện này không phải lỗi của con.”

“Con không cần phải chọn bên.”

“Bố mẹ vẫn là bố mẹ của con.”

“Người lớn sẽ chịu trách nhiệm giải quyết chuyện của người lớn.”

Khi nào trẻ cần được hỗ trợ tâm lý?

Không phải trẻ nào biết chuyện cha mẹ ngoại tình cũng cần trị liệu tâm lý. Tuy nhiên, cha mẹ nên lưu ý nếu sau biến cố trẻ có những thay đổi kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt như:

  • Thu mình, ít giao tiếp hơn.

  • Dễ cáu gắt, nổi nóng hoặc có hành vi gây hấn.

  • Khó ngủ hoặc thay đổi đáng kể thói quen ăn uống.

  • Sa sút học tập.

  • Lo âu, sợ hãi hoặc bất an kéo dài.

  • Cảm giác tội lỗi hoặc tự trách bản thân.

  • Không muốn gặp một trong hai cha mẹ.

  • Liên tục phải đứng về phía một người.

  • Có những thay đổi hành vi rõ rệt so với trước đây.

Trong những trường hợp này, chuyên gia tâm lý có thể giúp trẻ có một không gian an toàn để hiểu và diễn đạt cảm xúc, đồng thời hỗ trợ gia đình điều chỉnh cách giao tiếp và ứng xử với trẻ.

Để đặt lịch đánh giá và nhận tư vấn từ chuyên gia, vui lòng bấm nút “Đặt lịch”, điền thông tin và gửi yêu cầu. Happy Life sẽ liên hệ xác nhận và hỗ trợ bạn trong thời gian sớm nhất.

BÀI VIẾT NỔI BẬT

Có nên cho người bạn đời từng ngoại tình một cơ hội thứ hai?

Ngoại tình không đồng nghĩa với việc mọi mối quan hệ đều phải kết thúc. Một số cặp đôi vẫn có thể phục hồi nếu cả hai thực sự sẵn sàng thay đổi và cùng tham gia vào quá trình hàn gắn.

7 câu cần tự hỏi để biết “Cuộc hôn nhân này còn đáng để cứu vãn không?”

Một cuộc hôn nhân khó khăn không nhất thiết phải kết thúc, nhưng tình yêu cũng không phải điều kiện duy nhất để một mối quan hệ có thể tiếp tục.

Một cuộc hôn nhân khó khăn không nhất thiết phải kết thúc, nhưng tình yêu cũng không phải điều kiện duy nhất để một mối quan hệ có thể tiếp tục.

Trị liệu cặp đôi là gì? Khi nào vợ chồng nên tìm đến chuyên gia?

Trị liệu cặp đôi có thể giúp hai vợ chồng nhìn rõ vấn đề, nhận diện những kiểu tương tác đang khiến xung đột kéo dài và học cách thay đổi chúng.

Trị liệu cặp đôi có thể giúp hai vợ chồng nhìn rõ vấn đề, nhận diện những kiểu tương tác đang khiến xung đột kéo dài và học cách thay đổi chúng.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI