THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM CÓ PHẢI DÙNG CẢ ĐỜI KHÔNG?

20/3/2024

Khi được kê thuốc chống trầm cảm, một trong những điều nhiều người lo lắng là: “Tôi có phải uống thuốc suốt đời không?”

Câu trả lời là không phải ai cũng cần dùng thuốc chống trầm cảm lâu dài hoặc suốt đời. Thời gian dùng thuốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như số lần trầm cảm tái diễn, mức độ nghiêm trọng, đáp ứng với điều trị, nguy cơ tái phát và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Vì vậy, việc dùng thuốc trong bao lâu là điều cần được trao đổi với bác sĩ và xem xét lại theo từng giai đoạn.

Vì sao có người phải dùng thuốc trong thời gian dài?

Trầm cảm không chỉ xảy đến một lần trong đời. Một số người có thể trải qua nhiều giai đoạn trầm cảm trong cuộc đời. Khi nguy cơ tái phát cao, bác sĩ có thể đề nghị tiếp tục dùng thuốc trong thời gian dài hơn để giúp duy trì sự ổn định và giảm khả năng trầm cảm quay trở lại.

Khuyến nghị này có thể được cân nhắc nhiều hơn ở những người từng trải qua nhiều giai đoạn trầm cảm, từng có triệu chứng nặng hoặc đã từng tái phát sau khi ngừng thuốc. Ngược lại, với những người có nguy cơ tái phát thấp hơn và đã duy trì ổn định trong một khoảng thời gian phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc giảm và ngừng thuốc khi thấy an toàn.

Do đó, dùng thuốc lâu dài không đồng nghĩa với việc bị phụ thuộc vào thuốc. Với một số người, đây có thể là một phần trong kế hoạch giúp phòng ngừa trầm cảm tái phát.

Thuốc chống trầm cảm có gây nghiện không?

Thuốc chống trầm cảm không được xem là thuốc gây nghiện theo nghĩa thông thường. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là có thể tự ý ngừng thuốc bất cứ lúc nào.

Nếu một người đã dùng thuốc trong một khoảng thời gian rồi đột ngột ngừng thuốc hoặc giảm liều quá nhanh, họ có thể xuất hiện triệu chứng ngừng thuốc. Những triệu chứng này có thể gồm chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, khó ngủ, những cảm giác bất thường trong cơ thể hoặc thay đổi về cảm xúc.

Triệu chứng ngừng thuốc và trầm cảm tái phát cũng không hoàn toàn giống nhau. Để phân biệt hai tình trạng này, bác sĩ có thể cần xem xét thời điểm các triệu chứng xuất hiện, diễn biến sau khi giảm thuốc và tình trạng của người bệnh. Vì vậy, nếu muốn ngừng thuốc, không nên tự dừng đột ngột.

Có thể ngừng thuốc khi đã cảm thấy khỏe không?

Cảm thấy khỏe hơn là một dấu hiệu tích cực, nhưng chưa chắc có nghĩa là đã đến lúc có thể ngừng thuốc.

Một phần mục tiêu của điều trị là giúp các triệu chứng thuyên giảm và duy trì sự ổn định. Nếu ngừng thuốc quá sớm, nguy cơ các triệu chứng quay trở lại có thể tăng lên ở một số người.

Trước khi quyết định giảm hoặc ngừng thuốc, bác sĩ thường cần xem xét:

▪️ Các triệu chứng đã ổn định trong bao lâu.

▪️ Giai đoạn trầm cảm trước đó nghiêm trọng đến mức nào.

▪️ Người bệnh đã từng trải qua bao nhiêu giai đoạn trầm cảm.

▪️ Có từng tái phát sau khi ngừng thuốc hay không.

▪️ Hiện còn những triệu chứng nào hay không.

▪️ Hiện có những yếu tố gây căng thẳng hoặc nguy cơ tái phát nào.

▪️ Người bệnh có đang được hỗ trợ bằng trị liệu tâm lý hoặc những hình thức hỗ trợ khác hay không.

Vì vậy, đừng tự ngừng thuốc chỉ vì đã cảm thấy tốt hơn. Cảm giác khỏe hơn có thể chính là dấu hiệu cho thấy việc điều trị đang có hiệu quả.

Nếu muốn ngừng thuốc thì phải làm thế nào?

Thông thường, thuốc chống trầm cảm cần được giảm liều từ từ, thay vì dừng đột ngột.

Tốc độ giảm thuốc không giống nhau ở tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ cân nhắc loại thuốc, liều đang sử dụng, thời gian đã dùng thuốc, nguy cơ tái phát và những triệu chứng xuất hiện trong quá trình giảm liều.

NICE khuyến nghị giảm thuốc từng bước, theo dõi các triệu chứng trong quá trình này và điều chỉnh tốc độ giảm nếu xuất hiện triệu chứng ngừng thuốc. Với một số người, quá trình giảm thuốc có thể kéo dài nhiều tuần hoặc lâu hơn.

Điều quan trọng là không tự giảm liều, chia thuốc hoặc bỏ thuốc theo cảm tính. Nếu xuất hiện những triệu chứng bất thường sau khi giảm liều, hãy thông báo cho bác sĩ thay vì tự ý tăng hoặc giảm thuốc trở lại.

Có nhất thiết phải chỉ dùng thuốc không?

Điều trị trầm cảm thường không chỉ xoay quanh việc dùng thuốc. Tùy tình trạng của từng người, kế hoạch điều trị có thể bao gồm thuốc, trị liệu tâm lý, thay đổi lối sống và những hình thức hỗ trợ khác.

Trị liệu tâm lý có thể giúp người bệnh hiểu rõ hơn những yếu tố liên quan đến trầm cảm, nhận ra những kiểu suy nghĩ và hành vi đang khiến khó khăn kéo dài, cải thiện khả năng điều chỉnh cảm xúc và xây dựng những cách ứng phó phù hợp hơn.

Những yếu tố như giấc ngủ, hoạt động thể chất, mức độ căng thẳng, các mối quan hệ và môi trường sống cũng có thể được xem xét trong quá trình điều trị.

Mục tiêu không chỉ là làm cho các triệu chứng giảm đi trong một thời gian ngắn, mà còn giúp người bệnh duy trì sự ổn định và giảm nguy cơ tái phát.

Nếu phải uống thuốc lâu dài thì có đáng lo không?

Việc phải dùng thuốc trong thời gian dài có thể khiến nhiều người lo lắng về tác dụng phụ hoặc sợ rằng mình sẽ phải phụ thuộc vào thuốc mãi mãi.

Tuy nhiên, quyết định tiếp tục điều trị lâu dài cần được cân nhắc giữa lợi ích và những nguy cơ có thể có đối với từng người. Nếu thuốc đang giúp kiểm soát trầm cảm tốt và nguy cơ tái phát cao, tiếp tục điều trị có thể là một lựa chọn phù hợp.

Ngược lại, nếu tác dụng phụ gây khó chịu, hiệu quả chưa đạt như mong muốn hoặc tình trạng sức khỏe đã thay đổi, bác sĩ có thể xem xét điều chỉnh kế hoạch điều trị.

Không nên xem việc dùng thuốc lâu dài là một “thất bại” hay dấu hiệu cho thấy người bệnh “yếu đuối”. Với một số người, thuốc là một phần cần thiết để duy trì sức khỏe tâm thần.

BÀI VIẾT NỔI BẬT

Trầm cảm ở trẻ em: Khi nào cha mẹ cần lưu ý?

Trầm cảm ở trẻ em: Khi nào cha mẹ cần lưu ý?

Thực tế, trẻ em và thanh thiếu niên cũng có thể trải qua trầm cảm, nhưng biểu hiện đôi khi không giống những gì người lớn thường hình dung.

Khi bạn đời bị trầm cảm: Làm sao để đồng hành mà không bị kiệt sức?

Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc mà còn tác động rõ rệt đến mối quan hệ.

Khi bạn đời bị trầm cảm: Làm sao để đồng hành mà không bị kiệt sức?

Trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc mà còn tác động rõ rệt đến mối quan hệ.

7 dạng trầm cảm thường gặp và những điểm cần phân biệt

Trầm cảm có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, tùy thuộc vào triệu chứng, thời gian kéo dài, mức độ ảnh hưởng và hoàn cảnh xuất hiện.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI