TRẺ NÓI NGỌNG: KHI NÀO CẦN ĐƯA TRẺ ĐI ĐÁNH GIÁ?

29/10/2024

Ở những năm đầu đời, trẻ có thể phát âm chưa rõ, nói sai một số âm hoặc từ do khả năng phát triển lời nói vẫn đang hoàn thiện. Nhiều lỗi phát âm sẽ dần cải thiện khi trẻ lớn lên.

Tuy nhiên, khi trẻ đã lớn mà lời nói vẫn khó hiểu, phát âm sai nhiều, cha mẹ nên lưu ý và đưa trẻ đi đánh giá để xác định nguyên nhân cũng như mức độ khó khăn.

Khi nào trẻ nói ngọng là bình thường?

Ở độ tuổi từ 1 đến 3, nói ngọng là một "dấu mốc" sinh lý hết sức bình thường khi trẻ bước vào thời kỳ bùng nổ ngôn ngữ. Việc trẻ nói tráo âm, mất tiếng hay phát âm ngọng nghịu chủ yếu do bộ cơ quan phát âm (môi, lưỡi, vòm họng) chưa thực sự khéo léo, cộng với khả năng điều khiển hơi thở còn chưa thuần thục. Cha mẹ có thể hoàn toàn yên tâm vì đây là quá trình não bộ đang tự học và điều chỉnh. Phần lớn trẻ sẽ phát âm rõ ràng phần lớn các từ cơ bản khi đạt 4 đến 5 tuổi.

Khi nào trẻ nói ngọng cần được đánh giá?

Cha mẹ nên cân nhắc đưa trẻ đi đánh giá khi có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

▪️Lời nói khó hiểu, kể cả với người thường xuyên giao tiếp với trẻ.

▪️Lỗi phát âm kéo dài, không có xu hướng cải thiện theo thời gian.

▪️Mắc nhiều lỗi phát âm, thường xuyên thay thế, bỏ hoặc biến đổi nhiều âm.

▪️Khó khăn phát âm ảnh hưởng đến giao tiếp, khiến trẻ ngại nói, ít chủ động giao tiếp hoặc bị người khác hiểu nhầm.

▪️Nói ngọng kèm khó khăn về ngôn ngữ, chẳng hạn vốn từ hạn chế, chậm ghép câu, khó hiểu lời nói hoặc khó diễn đạt.

▪️Có dấu hiệu nghi ngờ về khả năng nghe, như thường xuyên không đáp ứng khi được gọi, hay yêu cầu nhắc lại hoặc có tiền sử vấn đề về tai.

Trong những trường hợp này, đánh giá sớm giúp xác định rõ trẻ đang gặp khó khăn ở đâu và có cần hỗ trợ chuyên môn hay không.

Đánh giá nói ngọng bao gồm những gì?

Đánh giá không chỉ nhằm xác định trẻ “sai âm nào” mà cần xem xét tổng thể khả năng lời nói và giao tiếp. Chuyên gia có thể đánh giá:

✅ Khả năng phát âm: trẻ phát âm đúng hay sai những âm nào, kiểu lỗi là gì và lỗi xuất hiện ở vị trí nào trong từ.

✅ Mức độ dễ hiểu của lời nói: xem xét khả năng người khác hiểu trẻ trong cả tình huống lặp lại từ và giao tiếp tự nhiên.

✅ Khả năng ngôn ngữ: Bao gồm ngôn ngữ tiếp nhận, ngôn ngữ biểu đạt, vốn từ, khả năng ghép câu và sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp.

✅ Khả năng nghe: Khi có dấu hiệu nghi ngờ, trẻ có thể cần được kiểm tra thính lực.

Tùy từng trường hợp, chuyên gia cũng có thể xem xét cấu trúc và chức năng vùng miệng, khả năng vận động lời nói và các khó khăn phát triển đi kèm.

Trẻ nói ngọng không phải lúc nào cũng cần can thiệp ngay, nhưng những lỗi phát âm kéo dài, lời nói khó hiểu hoặc ảnh hưởng đến giao tiếp cần được đánh giá đúng cách. Đánh giá sớm giúp cha mẹ hiểu rõ khó khăn của trẻ, xác định nhu cầu hỗ trợ và có hướng can thiệp phù hợp, từ đó giúp trẻ phát âm rõ ràng hơn và tự tin hơn trong giao tiếp.

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

TRUNG TÂM TÂM LÝ GIÁO DỤC HAPPY LIFE

LIÊN HỆ

LIÊN HỆ

Hotline: 0963 085 585

Địa chỉ: Số 1 Lô A, khu 7.2 Ha, Vĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội

Facebook: Tâm lý Happy Life

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI