Không có một nguyên nhân duy nhất. Cùng một hành vi có thể thực hiện với những chức năng tâm lý hoàn toàn khác nhau ở những người khác nhau.

1. Để giảm cường độ cảm xúc

Một người có thể đang:

▪️ cực kì tức giận;

▪️ lo âu;

▪️ hoảng loạn;

▪️ xấu hổ;

▪️ tội lỗi;

▪️ cảm giác bị từ chối;

▪️ tuyệt vọng;

▪️ đau buồn;

▪️ căng thẳng kéo dài.

Khi cảm xúc vượt quá khả năng điều chỉnh, họ có thể tìm đến một hành vi tạo ra cảm giác thay đổi rất nhanh. Sau khi tự hại, một số người mô tả rằng họ cảm thấy nhẹ nhõm hơn hoặc bớt căng thẳng trong một khoảng thời gian ngắn. Đây có thể là một dạng điều hòa cảm xúc không lành mạnh: hành vi giúp giảm đau khổ ngay lập tức, từ đó vô tình được củng cố và có khả năng lặp lại trong những lần khủng hoảng sau.

2. Để thoát khỏi cảm giác tê liệt hoặc trống rỗng

Không phải ai tự hại cũng đang có cảm xúc quá mạnh. Một số người lại mô tả điều ngược lại:

“Em chẳng cảm thấy gì cả.”

“Em thấy mình trống rỗng.”

“Mọi thứ xung quanh như không thật.”

Trong trường hợp này, cảm giác đau thể chất có thể trở thành một cách để người đó cảm nhận lại cơ thể hoặc thoát khỏi trạng thái tê liệt cảm xúc.

3. Để tự trừng phạt

Một số người có niềm tin tiêu cực rất mạnh về bản thân:

“Em là người xấu.”

“Em đáng bị như vậy.”

“Tất cả là lỗi của em.”

Khi cảm giác tội lỗi hoặc tự ghét bản thân trở nên mạnh, tự hại có thể trở thành một hình thức tự trừng phạt. Trong trường hợp này, chỉ yêu cầu người đó “đừng làm nữa” thường không giải quyết được vấn đề cốt lõi.

Cần làm việc với những niềm tin và cảm xúc đang khiến họ cho rằng bản thân xứng đáng bị tổn thương.

4. Để lấy lại cảm giác kiểm soát

Một người có thể cảm thấy cuộc sống của mình đang nằm ngoài khả năng kiểm soát:

“Bố mẹ quyết định mọi thứ.”

“Em không thể thay đổi điều gì.”

“Em không biết phải làm gì với cuộc sống của mình.”

Khi đó, cơ thể đôi khi trở thành nơi hiếm hoi mà người đó cảm thấy mình có quyền quyết định. Đây là lý do cần hiểu chức năng của hành vi thay vì chỉ tập trung vào việc ngăn chặn hành vi.

5. Để truyền đạt nỗi đau

Có những người không biết nói: “Tôi đang rất đau.” Họ cũng không biết cách yêu cầu: “Hãy ở bên tôi.”

Khi không thể diễn đạt bằng ngôn ngữ, hành vi có thể trở thành một cách biểu đạt trạng thái bên trong. Điều này không có nghĩa rằng người tự hại “đang diễn” hay “cố tình thao túng người khác”. Ngay cả khi hành vi có chức năng giao tiếp, phía sau nó vẫn có thể là một nhu cầu được nhìn thấy, được lắng nghe và được hỗ trợ.